نزدیکی احمد مسعود و صلاح‌الدین ربانی٫چرا عطا محمد نور نگران است؟
گزارش سیاسی ـ تحلیلی-کابل تایمز نیوز
گزارش‌هایی از برگزاری دیداری میان احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی افغانستان، و صلاح‌الدین ربانی، رهبر جمعیت اسلامی افغانستان، در ترکیه منتشر شده است٫
بر اساس این گزارش‌ها، دو طرف حدود دو ساعت با یکدیگر گفت‌وگو کرده و درباره تحولات افغانستان، وضعیت مخالفان طالبان و ضرورت هماهنگی بیشتر میان جریان‌های سیاسی و نظامی مخالف طالبان به تفاهم رسیده‌اند
گفته می‌شود محور اصلی این گفت‌وگو، ایجاد هماهنگی میان نیروهای مخالف ط_البان و تلاش برای شکل‌دادن به یک جبهه منسجم‌تر در برابر حکومت ط_البان بوده است
اگر این تفاهم به یک همکاری عملی و پایدار تبدیل شود، می‌تواند یکی از مهم‌ترین تحولات در آرایش سیاسی مخالفان طالبان باشد زیرا احمد مسعود و صلاح‌الدین ربانی هرکدام دارای شبکه و پایگاه سیاسی مشخصی در میان مخالفان ط_البان هستند.
واکنش عطا محمد نور٬
در پی این تحولات، واکنش عطا محمد نور، از چهره‌های بانفوذ جمعیت اسلامی، توجه‌ها را به خود جلب کرده است آقای نور تأکید کرده که جمعیت اسلامی تحت تأثیر هیچ فرد یا جریان دیگری قرار نمی‌گیرد و تصمیم‌های این جریان از سوی دیگران تعیین نخواهد شد
این موضع را می‌توان در چارچوب اختلافات قدیمی بر سر رهبری و ساختار جمعیت اسلامی بررسی کرد
جمعیت اسلامی افغانستان طی سال‌های اخیر با اختلافات داخلی و چنددستگی روبه‌رو بوده است از یک سو صلاح‌الدین ربانی خود را رهبر جمعیت اسلامی می‌داند و از سوی دیگر، عطا محمد نور نیز دارای ساختار، نفوذ و شبکه سیاسی مستقل خود است
از همین رو، هرگونه نزدیک‌شدن ربانی به احمد مسعود می‌تواند موازنه قدرت میان جریان‌های مختلف جمعیت را تغییر دهد
به بیان دیگر، نگرانی احتمالی عطا محمد نور الزاماً به معنای مخالفت با مبارزه علیه ط_البان نیست بلکه ممکن است نگرانی اصلی او چگونگی تقسیم قدرت، رهبری سیاسی و نقش هر جریان در آینده افغانستان باشد
اگر گزارش مربوط به توافق احمد مسعود و صلاح‌الدین ربانی درست باشد، این همکاری می‌تواند برای عطا محمد نور یک تحول مهم سیاسی باشد
اتحاد احتمالی احمد مسعود و صلاح الدین ربانی می‌تواند باعث شکل‌گیری یک محور سیاسی جدید شود که در آن، دو جریان مهم مخالف ط_البان با یکدیگر هماهنگ عمل کنند
چنین وضعیتی ممکن است نفوذ سیاسی نور را در معادلات آینده کاهش دهد به‌خصوص اگر این همکاری بتواند حمایت سایر چهره‌های سیاسی و نظامی مخالف طالبان را نیز جلب کند.
از این منظر، جمله «جمعیت اسلامی تحت تأثیر کسی قرار نمی‌گیرد» را می‌توان نوعی پیام سیاسی دانست پیامی که هدف آن تأکید بر استقلال تصمیم‌گیری جمعیت و جلوگیری از آن است که نزدیکی ربانی و مسعود، ساختار یا موضع سیاسی جمعیت را تحت تأثیر قرار دهد
در کنار اختلافات سیاسی، موضوع دیگری نیز در سال‌های گذشته بارها درباره عطا محمد نور مطرح شده است: اتهام‌ها و بحث‌های مربوط به ثروت، املاک، شهرک‌ها و دارایی‌های او در افغانستان.
نور در موارد مختلف این اتهام‌ها را رد کرده و درباره برخی املاک و پروژه‌هایی که به نام او مطرح شده، توضیح داده است که مالکیت آنها متعلق به سرمایه‌گذاران، نهادهای دولتی یا اشخاص دیگر بوده است
بنابراین، نمی‌توان بدون ارائه اسناد معتبر گفت که واکنش اخیر نور به نزدیکی احمد مسعود و صلاح‌الدین ربانی ناشی از ترس از افشای دارایی‌هایش است
با این حال، یک نکته قابل توجه است: نور در واکنش‌های قبلی خود بارها در برابر اتهامات و حملات سیاسی موضع گرفته و حتی در برخی موارد تهدید به افشاگری درباره فعالیت‌ها، منابع مالی و روابط پشت‌پرده مخالفان طالبان کرده است
همین مسئله باعث شده است که برخی ناظران، اظهارات اخیر او را نه فقط یک اختلاف سیاسی، بلکه بخشی از یک رقابت گسترده‌تر میان رهبران جریان‌های مخالف ط_البان بدانند
در واقع، ممکن است تهدیدهای او به افشاگری بیشتر جنبه بازدارندگی سیاسی داشته باشد یعنی پیامی به رقبای سیاسی که اگر حملات علیه او ادامه پیدا کند، او نیز اطلاعاتی درباره فعالیت‌ها و روابط آنان منتشر خواهد کرد
از سوی دیگر، ممکن است موضوع املاک و دارایی‌ها واقعاً یکی از نگرانی‌های او باشد زیرا این مسئله می‌تواند در صورت مطرح‌شدن در سطح بین‌المللی یا در افغانستان، به یک ابزار فشار سیاسی علیه او تبدیل شود اما برای اثبات این فرضیه، به اسناد و شواهد بیشتری نیاز است
نزدیکی احتمالی احمد مسعود و صلاح‌الدین ربانی می‌تواند معادلات داخلی جریان‌های مخالف طالبان را تغییر دهد این همکاری، در صورت تبدیل‌شدن به یک ائتلاف واقعی، ممکن است یک محور جدید در میان مخالفان طالبان ایجاد کند
در چنین شرایطی، واکنش عطا محمد نور را می‌توان بیشتر از زاویه رقابت بر سر رهبری، نفوذ سیاسی و آینده جمعیت اسلامی تحلیل کرد
در عین حال، سابقه اختلافات داخلی جمعیت اسلامی و همچنین حساسیت نور نسبت به موضوع دارایی‌ها و تهدیدهای قبلی او به افشاگری، باعث شده است که موضوع ابعاد دیگری نیز پیدا کند.
بنابراین، می‌توان گفت نگرانی اصلی نور احتمالاً تغییر موازنه قدرت در میان مخالفان ط_البان و کاهش نقش او در ساختار آینده جمعیت اسلامی و ائتلاف‌های ضدطالبان است در حالیکه موضوع دارایی‌ها و احتمال افشاگری، می‌تواند یک عامل فرعی اما حساس در این رقابت سیاسی باشد
نکته مهم: اصل دیدار دو ساعته و توافق مشخص میان احمد مسعود و صلاح‌الدین ربانی، تا زمان انتشار اسناد یا تأیید مستقل از سوی منابع معتبر، باید همچنان در چارچوب «گزارش‌های منتشرشده» ارزیابی شود، نه یک واقعیت قطعی.
نزدیکی احمد مسعود و صلاح‌الدین ربانی٫چرا عطا محمد نور نگران است؟
