تجلیل از یکصد و هفتمین سالگرد استقلال افغانستان از حکومت بریتانیای کبیر در سال ۱۹۱۹ میلادی.
افغانستان با گذشت دهه ها از استقلالیت اش از حکومت بریتانیا، هنوز طعم واقعی استقلال را نچشیده و بارها تحولات سیاسی و‌ نظامی متفاوتی را تجربه کرده است و می توان گفت افغانستان، آرزو و حسرت یک استقلال واقعی را می خورد.
افغانستان در تاریخ ۲۸ اسد ۱۲۹۸ خورشیدی (۱۹ اوت ۱۹۱۹ میلادی) پس از سال‌ها کشمکش سیاسی و نظامی توانست استقلال کامل خود را از بریتانیا به‌دست آورد.
این رویداد در پی جنگ سوم افغان–انگلیس رقم خورد و نقطه عطفی در تاریخ معاصر افغانستان به شمار می‌رود
در سال ۱۹۱۹، با ترور حبیب‌الله خان در جلال‌آباد، پسرش امان‌الله خان به سلطنت رسید او که روحیه‌ای اصلاح‌طلب و استقلال‌طلب داشت، بلافاصله سیاست مقابله با نفوذ بریتانیا را در پیش گرفت.
امان‌الله خان در نخستین سخنرانی خود اعلام کرد:
استقلال کامل افغانستان را از این پس به جهانیان اعلان می‌کنم.
پس از این موضع‌گیری، نیروهای افغان در ماه می ۱۹۱۹ میلادی حملاتی را به مناطق مرزی تحت کنترل بریتانیا در هند ( پاکستان امروزی ) آغاز کردند.
این درگیری‌ها به جنگ سوم افغان–انگلیس انجامید
با وجود برتری تسلیحاتی بریتانیا، نیروهای افغان با مقاومت شدید و استفاده از شرایط جغرافیایی، مانع پیشروی آن‌ها شدند. هم‌زمان، فشارهای داخلی و بین‌المللی بر بریتانیا باعث شد که این کشور به صلح تن دهد.
در نهایت، دو طرف پیمان صلحی را در شهر راولپندی امضا کردند بر اساس این پیمان، بریتانیا استقلال کامل افغانستان در سیاست خارجی را به رسمیت شناخت. این بدان معنا بود که از آن پس کابل می‌توانست روابط دیپلماتیک مستقیم با سایر کشورها برقرار کند.
پس از این پیروزی، افغانستان روابط رسمی خود را با چندین کشور از جمله شوروی، ترکیه، ایران، فرانسه و آلمان برقرار کرد.
این استقلال سیاسی، نقطه پایانی بر نفوذ مستقیم بریتانیا در افغانستان بود و ۲۸ اسد به عنوان روز استقلال ملی در تقویم کشور ثبت شد.
۲۸ اسد روز استقلال افغانستان، نماد ایستادگی یک ملت در برابر استعمار و دخالت خارجی است. این روز هر سال در سراسر کشور گرامی داشته می‌شود و یادآور فداکاری‌های مردمی است که برای آزادی و حاکمیت ملی خود جان‌فشانی کردند.
اما با گذشت دهه ها از استقلال افغانستان از حکومت بریتانیا هنوز نتوانسته است که معنای واقعی این کلمه را با دل و جان آن را درک و‌ حس کند.
کشوری که بارها تغییر رژیم ها، سقوط نظام ها و پادشاهی ها را در خود تجربه کرده است و هر بار نام اش و نماد ملی اش ( پرچم ) تغییر کرده است.
افغانستان در سال ۲۰۲۶ در حالی این روز را تحلیل خواهد کرد که خاک اش توسط گروه تروریستی اشغال شده است و نام اش را تغییر داده است و ادعای حکومت امارت اسلامی دارند.
استقلالی که تا به هنوز مردم این سرزمین در مهاجرت به سر می برند و از ترس کشته شدن و یا زندانی شدن به وطن خود باز نمی گردند.
هر روز صدها تن از شهروندان افغانستان وطن را به دلیل نبود امنیت، نبود حکومتی که جوابگو و دلسوز باشد، ترس از بلند کردن صدای حق خواستن و هزاران اما و اگر های دیگر که باعث مهاجرت و انزوای این کشور شده است.
پس نمی توان گفت که افغانستان، استقلال دارد، شهروندان افغانستان ۵ سال است که از درک این کلمه محروم هستند،
کودکانی که این کلمه را در کتاب ها خوانده اند اما درک درستی از آن زیر حاکمیت ط-البان ندارند.
دخترانی که آرزویشان رفتن به مکتب و دانشگاه هست، استقلال افغانستان را باید از آنان پرسید.
افغانستان سرزمینی که استقلالیت نمادین دارد و در اصل، میلیون ها انسان در این خاک در گروگان حکومت تروریستی قرار دارد.