پشت پرده کارزار «بابا غنی برگرد» چیست؟ بازگشت یک چهره سیاسی یا آغاز پروژه‌ای تازه؟

در روزهای اخیر، کارزاری با عنوان «بابا غنی برگرد» در شبکه‌های اجتماعی به راه افتاده است؛ کارزاری که از سوی حامیان اشرف غنی احمدزی، رئیس‌جمهور پیشین افغانستان، حمایت می‌شود و خواستار بازگشت او به افغانستانِ تحت حاکمیت طالبان است.

این کارزار پس از آن شدت گرفت که اشرف غنی در واکنش به حملات اخیر پاکستان به خاک افغانستان، این حملات را محکوم کرد و یک روز بعد نیز با انتشار پیامی دیگر اعلام کرد که آماده است برای شکل‌گیری یک اجماع ملی میان افغان‌ها نقش‌آفرینی کند.

با این حال، این اظهارات با واکنش‌های گسترده و عمدتاً انتقادی در شبکه‌های اجتماعی روبه‌رو شد. بسیاری از کاربران، اشرف غنی را به دلیل نحوه ترک افغانستان در سال ۲۰۲۱ مورد انتقاد قرار دادند و او را مسئول بخشی از بحران کنونی کشور دانستند.

در چنین فضایی، شکل‌گیری کارزار «بابا غنی برگرد» پرسش‌های تازه‌ای را مطرح کرده است. آیا این کارزار بازتاب خواست بخشی از جامعه افغانستان است یا ابتکاری از سوی حلقات نزدیک به اشرف غنی؟ همچنین برخی کاربران مدعی‌اند که این کمپین ممکن است با اهداف سیاسی مشخص و حتی با حمایت جریان‌هایی در داخل طالبان یا دیگر بازیگران سیاسی شکل گرفته باشد. تاکنون هیچ مدرک مستقلی برای تأیید این ادعاها ارائه نشده است.

برخی تحلیلگران و کاربران شبکه‌های اجتماعی معتقدند که این کارزار می‌تواند بخشی از تلاش برای بازتعریف نقش اشرف غنی در معادلات سیاسی افغانستان باشد. در مقابل، گروهی دیگر بر این باورند که هدف نهایی چنین اقداماتی ممکن است هموار کردن مسیر تعامل بیشتر جامعه جهانی با طالبان باشد؛ هرچند این فرضیه نیز تاکنون مستند نشده و در حد گمانه‌زنی باقی مانده است.

در دو دهه گذشته، چهره‌هایی مانند حامد کرزی و داکتر عبدالله عبدالله نیز از گفت‌وگو و مصالحه با طالبان حمایت کرده‌اند. با این حال، منتقدان این رویکرد معتقدند که بخش بزرگی از جامعه افغانستان، به‌ویژه خانواده‌های قربانیان جنگ، زنان و نیروهای امنیتی پیشین، همچنان خاطره حملات و خشونت‌های طالبان را فراموش نکرده‌اند و با هرگونه اقدامی که به مشروعیت‌بخشی این گروه بینجامد، مخالف هستند.

در نهایت، اینکه کارزار «بابا غنی برگرد» یک حرکت خودجوش مردمی، ابتکار هواداران اشرف غنی یا بخشی از یک برنامه سیاسی گسترده‌تر باشد، موضوعی است که در حال حاضر نمی‌توان درباره آن با قطعیت اظهار نظر کرد. آنچه روشن است، این کارزار بار دیگر نام اشرف غنی را به یکی از موضوعات بحث‌برانگیز فضای سیاسی و رسانه‌ای افغانستان تبدیل کرده و پرسش‌های تازه‌ای درباره آینده معادلات سیاسی این کشور مطرح ساخته است.

شاه‌پور نایب‌زاده