کمبود پزشکان زن در افغانستان؛ نگرانی‌ها از محدودیت دسترسی زنان به خدمات صحی
گزارش خبری | شهبانو نوری
کابل تایمز نیوز
کمبود پزشکان زن در افغانستان، به‌ویژه در ولایت‌های دورافتاده، دسترسی زنان به خدمات صحی را با چالش جدی روبه‌رو کرده است. محدودیت‌های آموزشی، مشکلات اقتصادی، کمبود امکانات درمانی و توزیع نامتوازن کارکنان صحی از عوامل اصلی این وضعیت به شمار می‌روند.
بر اساس پژوهشی منتشرشده در سال ۲۰۲۵ در مجله علمی «Conflict and Health»، در سال ۲۰۲۳ تنها ۱۸ درصد پزشکان متخصص و ۲۷ درصد پزشکان غیرمتخصص افغانستان زن بودند. این پژوهش همچنین نشان می‌دهد که کارکنان صحی به‌گونه نامتوازن در ولایت‌ها توزیع شده‌اند و کابل بخش بزرگی از پزشکان متخصص کشور را در اختیار دارد.
محدودیت‌های طالبان بر آموزش دختران و زنان، به‌ویژه در رشته‌های پزشکی، نگرانی‌ها را درباره آینده نیروی متخصص زن افزایش داده است. آموزش پزشکان سال‌ها زمان می‌برد و محدودشدن ورود دانشجویان جدید می‌تواند جایگزینی پزشکانی را که کشور را ترک می‌کنند یا از کار بازمی‌مانند، دشوارتر سازد.
در کنار این محدودیت‌ها، بسته‌شدن صدها مرکز مراقبت‌های اولیه صحی در سال ۲۰۲۵، دسترسی میلیون‌ها تن را به خدمات درمانی تحت تأثیر قرار داد. فاصله زیاد تا مراکز صحی، هزینه رفت‌وآمد و کمبود پزشکان زن، مشکلات زنان باردار و بیمارانی را که به مراقبت‌های تخصصی نیاز دارند، بیشتر می‌کند.
یونیسف نیز در گزارشی در سال ۲۰۲۶ هشدار داده است که ادامه محدودیت‌ها بر آموزش و اشتغال زنان می‌تواند تا سال ۲۰۳۰ به کاهش شمار کارکنان صحی زن در افغانستان منجر شود. این رقم پیش‌بینی پیامدهای احتمالی محدودیت‌های جاری است، نه آمار افرادی که تاکنون کار خود را از دست داده‌اند.
کارشناسان تأکید می‌کنند که بهبود این وضعیت به حمایت از کارکنان صحی زن، تقویت مراکز درمانی در مناطق محروم، توزیع عادلانه پزشکان و فراهم‌شدن زمینه آموزش پزشکی برای دختران نیاز دارد.
هرچند آمار جامع و تازه‌ای که کاهش بی‌پیشینه شمار پزشکان زن در روزهای اخیر را ثابت کند، در دسترس نیست، شواهد موجود از کمبود جدی این نیرو و احتمال تشدید بحران در سال‌های آینده حکایت دارد. ادامه این وضعیت می‌تواند دسترسی زنان و مادران به خدمات درمانی مناسب را دشوارتر سازد.
کمبود پزشکان زن در افغانستان؛ نگرانی‌ها از محدودیت دسترسی زنان به خدمات صحی
