* تفاهم‌های پنهانی بر سر خط دیورند؛ شکاف میان مواضع علنی و معاملات پشت‌پرده*
کابل تایمزنیوز ۲۳-۰۴-۲۰۲۶
منابع دیپلماتیک موثق می‌گویند که در سال ۲۰۱۷، پیش از آغاز روند سیم‌خاردارکشی یا حصارکشی در امتداد مرز میان افغانستان و پاکستان، حنیف اتمر (مشاور شورای امنیت ملی)، همراه با عمر زاخیلوال (سفیر افغانستان در پاکستان) و سرتاج عزیز (مشاور امنیت ملی و سیاست خارجی حکومت نواز شریف)، با میانجی‌گری بریتانیا به‌گونه‌ای محرمانه به لندن سفر کردند. گفته می‌شود که آنان در این دیدار بر سر حصارکشی مرزی به تفاهم رسیدند؛ اقدامی که به‌نوعی به‌منزله پذیرش مجدد صلاحیت پاکستان بر خط دیورند تعبیر می‌شود.

با آغاز روند حصارکشی از سوی پاکستان، حکومت وقت افغانستان در ظاهر با صدور اعلامیه‌هایی این اقدام را نکوهش کرد و مخالفت خود را نشان داد؛ اما در واقع، ادعا می‌شود که این موضع‌گیری‌ها برای فریب افکار عمومی بوده است. بر اساس این روایت، اتمر و زاخیلوال به دلایل سیاسی و انتخاباتی دست به چنین توافقی زده بودند.

یک منبع معتبر در کابل که به‌دلیل حساسیت‌های امنیتی نخواست نامش فاش شود، می‌گوید که بارها شاهد معامله‌ها و تفاهم‌های آشکار درباره خط دیورند از سوی برخی اعضای پارلمان از ولایات مرزی و سیاست‌مداران بوده است. به گفته او، همین افراد در محافل عمومی بر مواضع دیورندخواهی و مباحث هویتی تأکید می‌کنند، در حالی‌که این رویکردها نه از سر دلسوزی برای جامعه پشتون، بلکه در راستای منافع مالی، سیاسی و انتخاباتی آنان است.

همچنین منابع تاریخی، آثار و خاطرات سیاسی نشان می‌دهند که برخی از رهبران حاکم در افغانستان، در مقاطع مختلف، به‌دلیل اهداف سیاسی و بده‌بستان‌های کم‌اهمیت، حاضر به معامله بر سر خط دیورند شده‌اند